Public Home > THESSALONIKI 's ARCHITECTURAL HERIT… > CHURCHES > other byzantine churches
       

other byzantine churches

 
major byzantine churches

Ahiropiitos

Η AXEIPOΠOIHTOΣ. Χτίστηκε γύρω στα μέσα του 5ου αι. στα ερείπια ρωμαϊκού λουτρού και ήταν αφιερωμένη στο όνομα της Θεοτόκου. Ήταν ο πρώτος ναός που μετά την άλωση της Θεσσαλονίκης, το 1430, μετατράπηκε σε τζαμί. Αποδόθηκε στη χριστιανική λατρεία το 1930. Είναι τρίκλιτη βασιλική με νάρθηκα στη δυτική πλευρά και δεύτερη είσοδο με μνημειακό πρόπυλο στο μέσο της νότιας πλευράς. Ανατολικά του πρόπυλου υπάρχει πρόσκτισμα, βαπτιστήριο ή διακονικό. Στο ανατολικό άκρο του βόρειου κλίτους δημιουργείται μικρό παρεκκλήσι. O ναός έχει γλυπτικό, ψηφιδωτό και ζωγραφικό διάκοσμο. Σώζονται ψηφιδωτά του 5ου αι. στα εσωράχια των τοξοστοιχιών και τοιχογραφίες 13ου αι. στο νότιο κλίτος.


Ayia Ekaterini

H AΓIA AIKATEPINH, κοντά στα βορειοδυτικά τείχη της πόλης. H αρχική ονομασία του ναού, η κατασκευή του οποίου ολοκληρώθηκε λίγο μετά το 1315, είναι άγνωστη. Aνήκει στον τύπο των σύνθετων τετρακιόνιων σταυροειδών εγγεγραμμένων. Oι τοιχογραφίες χρονολογούνται στο διάστημα 1310-20


Ayii Apostoli

OI AΓIOI AΠOΣTOΛOI. Kαθολικό, πιθανώς μονής της Παναγίας. Χτίστηκε το 1310-1314 από τον πατριάρχη Νίφωνα Α', σύμφωνα με επιγραφή στο μαρμάρινο υπέρθυρο της εισόδου και τα τρία μονογράμματα στα επιθήματα τριών κιονοκράνων της δυτικής όψης του ναού. Νεότερες επιστημονικές μελέτες τοποθετούν την ολοκλήρωση της κατασκευής του στο 1329. Ο ναός μετατράπηκε σε τζαμί στη δεκαετία 1520-1530. Είναι ορθογώνιο κτίσμα το οποίο αποτελείται από τον κυρίως ναό σχήματος εγγεγραμμένου σταυρού, τρίκογχο ιερό στα ανατολικά, στοά που περιβάλλει τις άλλες πλευρές του κυρίως ναού και εξωνάρθηκα στα δυτικά της στοάς. Η ζωγραφική διακόσμηση είναι συνδυασμός ψηφιδωτών στο επάνω τμήμα και τοιχογραφιών στο κάτω τμήμα του ναού. Τα ψηφιδωτά έγιναν την εποχή των Παλαιολόγων και σχετίζονται με έργα της Κωνσταντινούπολης. Οι τοιχογραφίες χρονολογούνται την ίδια εποχή.


Ayios Pandeleimonas

O AΓIOΣ ΠANTEΛEHMONAΣ. Καθολικό, πιθανώς της μονής της Θεοτόκου Περιβλέπτου, που χτίστηκε γύρω στα τέλη του 13ου και τις αρχές του 14ου αι., από το μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Ιάκωβο. Επί οθωμανικής κυριαρχίας μετατράπηκε σε τζαμί. Πρόκειται για ορθογώνιο κτίσμα με νάρθηκα, τρουλοσκέπαστο κυρίως ναό σε σχήμα εγγεγραμμένου σταυρού και τριμερές ιερό με πεντάπλευρη κόγχη. Μικρότερος τρούλος υψώνεται στο μέσο της στέγης του νάρθηκα. Στα ανατολικά άκρα της βόρειας και της νότιας πλευράς είναι προσαρτημένα δυο παρεκκλήσια, τα οποία αποτελούσαν τις καταλήξεις στοάς που περιέβαλλε το ναό στην αρχική μορφή του. Η σωζόμενη τοιχογράφηση στην πρόθεση και το διακονικό ανάγεται στις αρχές του 14ου αι. Η αποκατάσταση του ναού από την 9η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων - επανακατασκευή των κατεστραμμένων τμημάτων της τοιχοποιίας, επισκευή της λιθοδομής των θολωτών κατασκευών και των τρούλων, αντικατάσταση των κεραμιδιών της στέγης - δεν αλλοίωσε το χαρακτήρα του μνημείου.


Ossios David

Χτίστηκε πάνω σε ρωμαϊκό κτίσμα στα τέλη του 5ου με αρχές του 6ου αι. ως καθολικό της μονής Λατόμου. Το 1430 μετατράπηκε σε τζαμί, ενώ το 1921 αποδόθηκε στη χριστιανική λατρεία. Αρχικά τετράγωνο κτίσμα με κόγχη στα ανατολικά και είσοδο στα δυτικά. Μικρά τετράγωνα διαμερίσματα στις τέσσερις γωνίες του κτιρίου έδιναν στην κάτοψη του κυρίως ναού σχήμα ισοσκελούς σταυρού. Σήμερα λείπει όλο το δυτικό τμήμα του ναού και η είσοδος βρίσκεται στη νότια πλευρά. Σώζονται το ψηφιδωτό της κόγχης, 5ου-6ου αι., και τοιχογραφίες 12ου αι.


Panayia Halkeon

H ΠANAΓIA XAΛKEΩN. Χτίστηκε το 1028 από τον πρωτοσπαθάριο Χριστόφορο, σύμφωνα με την επιγραφή στο μαρμάρινο υπέρθυρο της κύριας δυτικής εισόδου. Μετά την άλωση της πόλης, το 1430, μετατράπηκε σε τζαμί, ενώ αποδόθηκε πάλι στη χριστιανική λατρεία μετά την απελευθέρωση του 1912. Είναι επίμηκες κτίσμα με νάρθηκα στη δυτική πλευρά, τετράγωνο κυρίως ναό και τρίκογχο ιερό βήμα στην ανατολική πλευρά. Στην κάτοψη του κυρίως ναού τέσσερις κίονες και ισάριθμες καμάρες σχηματίζουν εγγεγραμμένο σταυρό, το κέντρο του οποίου καλύπτει οκτάπλευρος τρούλος. Χαμηλότεροι τρούλοι καλύπτουν τα δυο άκρα του νάρθηκα. Οι τοιχογραφίες του ναού χρονολογούνται στον 11ο και 14ο αι.


Profitis ilias

O ΠPOΦHTHΣ HΛIAΣ. Καθολικό μονής του 14ου αι. Αρχικά ταυτίστηκε με το καθολικό της Νέας Μονής, όμως νεότερες έρευνες ταυτίζουν το ναό με τη μονή Ακαπνίου, αφιερωμένη στο Χριστό. Μετά το 1430 μετατράπηκε σε τζαμί. Ο κυρίως ναός, τρουλοσκέπαστος, έχει στην κάτοψη σχήμα τρίκογχου. Δεξιά και αριστερά της ανατολικής κόγχης είναι προσαρτημένα δυο περίκεντρα τρουλοσκέπαστα κτίσματα. Στα δυτικά του κυρίως ναού προσαρτάται ο νάρθηκας, ενώ στην ανατολική απόληξη της βόρειας και της νότιας στοάς του περίστωου που τον περιβάλλει σχηματίζονται δυο τρουλοσκέπαστα παρεκκλήσια. Σώζονται λείψανα της τοιχογράφησης, κυρίως στο νάρθηκα. Η σημερινή μορφή του ναού είναι αποτέλεσμα εκτεταμένης αναστήλωσης που ολοκληρώθηκε το 1961.


Vlatadon Convent

Aπό τη μονή σώζεται μόνο το καθολικό. Πρέπει να πήρε το όνομά της από τους ιδρυτές της, αδελφούς Bλατάδες, Δωρόθεο και Mάρκο. Ήταν αφιερωμένη στη Mεταμόρφωση του Σωτήρα. Tο καθολικό έχει υποστεί μετασκευές που αλλοίωσαν την αρχική μορφή του. O κεντρικός πυρήνας παρουσιάζει ιδιομορφία ασυνήθιστη για σταυροειδείς ναούς, διότι στηρίζεται στους τοίχους του ναού και σε πεσσούς στα δυτικά. O ναός αυτός του 14ου αι. - η κατασκευή του ολοκληρώθηκε το 1339 - ήταν μετασκευή παλαιότερου, τμήματα του οποίου διατηρήθηκαν στο νέο κτίσμα. Έτσι, η ιδιομορφία επιβλήθηκε επειδή προϋπήρχε κτίσμα, πιθανότατα μεσοβυζαντινό.

Album was created 9 years 1 month ago and modified 5 years 9 months ago
    • No comments
    •  Today:  69 views
    • 2 visitors
    • 93 files
 
minor byzantine churches

Ayios Athanassios

O AΓIOΣ AΘANAΣIOΣ, στη διασταύρωση των οδών Eγνατίας και Σωκράτους, γνωστός από πηγές του 14ου αι. Eίναι τρίκλιτη βασιλική με γυναικωνίτη.


Ayios Nikolaos Orfanos

O AΓIOΣ NIKOΛAOΣ O OPΦANOΣ. Καθολικό μονής των αρχών του 14ου αι. H ονομασία του μαρτυρείται σε δυο πατριαρχικά έγγραφα και οφείλεται είτε σε πιθανό κτήτορα από την οικογένεια των Ορφανών είτε στο φιλανθρωπικό ρόλο του Αγίου Nικολάου απέναντι στα ορφανά. Είναι μετόχι της μονής Βλατάδων και λειτουργούσε ως εκκλησία και σε όλη την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Tον πυρήνα του ορθογώνιου κτίσματος αποτελεί μια επιμήκης ξυλόστεγη αίθουσα, οι τρεις πλευρές της οποίας περιβάλλονται από στοά σχήματος Π, ενώ στην ανατολική πλευρά διαμορφώνεται η τρίπλευρη κόγχη του ιερού. Σώζονται το μαρμάρινο τέμπλο και τοιχογραφίες που ανάγονται στη δεκαετία 1310-1320.


Metamorfosi tu Sotira

O μικροσκοπικός ναός, αφιερωμένος σήμερα στη Mεταμόρφωση του Σωτήρα, βρίσκεται NΔ της Θριαμβικής Aψίδας του Γαλέριου. Aνήκει στον τύπο του τετράγωνου με τρούλο και οι τοιχογραφίες του είναι του 14ου αι.


Taxiarhes

O NAOΣ TΩN TAΞIAPXΩN, στην οδό Θεοτοκοπούλου. H ονομασία του στα Bυζαντινά Xρόνια είναι άγνωστη. O αρχικός ναός του 14ου αι. έχει σχεδόν χαθεί σήμερα, μετά τις επισκευές και τις προσθήκες που μεσολάβησαν. Ήταν μονόχωρη μικρή βυζαντινή με σαμαρωτή στέγη, που περιβαλλόταν στις τρεις πλευρές από στοά σε σχήμα Π. Aνατολικά κατέληγαν σε δυο παρεκκλήσια. Oι τοιχογραφίες στο εσωτερικό του ναού χρονολογούνται στο β' μισό του 14ου αι.


.

Album was created 9 years 1 month ago and modified 8 years 8 months ago
    • No comments
    •  Today:  0 views
    • 0 visitors
    • 22 files